Vertikale slijpgleuven

 

 

 

 

Op zoek naar slijpgleuven aan deurposten

 Op tal van plaatsen in ons land of omringende landen zijn verikale slijpgleuven te vinden op hardstenen deurposten. De feitelijke reden waarom mens deze slijpgleuven veroorzaakt heeft, is tot op heden nog niet volkomen opgehelderd. In middels zijn ze aangetroffen in:  

IJsselsteijn stadhuis                                       

IJsselsteijn kerk                                       

Soest                   

 Stolwijk kerk                                        

Aardenburg kerk                                        

Schermerhorn

Oldenzaal
Hekendorp    

                                       

Aachen (D)                                      

Pfaffenheim (Fr)                                       

Killem (Fr)                                        

Neustadt am Rübenberge (D)                                        

Görlitz (D)

 

Aachen: slijpgleuven aan de deurpost van de Dom (foto Marc Robben)

 

slijpgleuven aan de deurpost van de Dom

 

De sporen zitten op een hoogte van 50 cm tot iets meer dan een meter. Opvallend bij deze beide deuren is dat de sporen op de linker post veel talrijker zijn dan op de rechter post. (Heeft dat met rechtshandigheid van de meeste mensen te maken?)

 

slijpgleuven aan de deurpost  van het stadhuis

 

Stadhuis te IJsselsteijn: rechter deurpost

 

IJsselsteijn

Zowel stadhuis als toren blijken de slijpgleuven te bezitten. Zie onder: toren van de Ned. hervormde kerk.

 

Ned. Hervormde kerk te IJsselsteijn

 

Helaas zijn aan deze deurpost een paar stenen vervangen. 

 

Ned. Hervormde kerk te IJsselsteijn: ingang toren: links

 

Ned. Hervormde kerk te IJsselsteijn: ingang toren: rechts

 

Soest: protestantse kerk

 Overduidelijk door de mens aangebrachte sporen zien we hier op de posten van de deur in de toren van Soest.

 

Soest: protestantse kerk

 

Soest: rechter deurpost kerkdeur

 

Soest: linker deurpost kerkdeur

 

Herkomst?

 Ik heb al wel enkele theorieën beluisterd omtrent het ontstaan van deze sporen. Maar de feitelijke oorsprong is nog onduidelijk.

Hebt u een idee of betrouwbare bron, mail het mij.

Plausibele ideeën zal ik hier plaatsen. 

Een heel opmerkelijke verklaring leest u alvast hier in dit stukje (Jan Bouman in''het merckwaerdigste meyn bekent'.)

 

Stolwijk

 En dan zien we hier de bewuste groeven. Ook hier aan beide zijden vertikale groeven.

 

Stolwijk: kerkportaal

 

Stolwijk: kerkportaal de groeven links en rechts naast de voordeur

 

Aardenburg

 De groeven worden in een folder over de St Baafs kathedraal benoemd als pestgroeven. Wat steenslijpsel van een gewijd gebouw zou als medicijn mogelijk helpen tegen de pest, zo werd verondersteld. Dit zou betekenen dat ze nog tot pakweg 1675 kunnen zijn gemaakt.

Maar waarom zien we ze dan ook bij het stadhuis van IJsselsteijn? Dat was toch geen gewijd gebouw? 

 

Aardenburg: St Baafs kathedraal

 

Aardenburg: groeven op pilaar in de buurt van de westingang

 

Aardenburg: linker pilaar bij de zuidelijke ingang

 

Schermerhorn

De Grote Kerk te Schermerhorn

We zien portaalgroeven aan een kerk , gebouwd in 1635 voor de protestantse eredienst.

 In 1604 wordt een oude kerk in de buurt afgebroken. Schermerhorn krijgt 1/3 van het materiaal dat bij de bouw vrijkomt. (Groot-)Schermer krijgt 2/3.

Op de plek waar al een kleiner kapel stond, wordt deze afgebroken en komt er een nieuwe nu protestantse kerk, weliswaar nog met een katholiek bouwplan. Zo wordt er nog wel oost-west gebouwd en wordt er een koor gebouwd aan de oostkant van de kerk.

De groeven bevinden zich in de grote tufsteenblokken bij de ingang onder de toren. De groeven kunnen hier dus heel goed van oudere datum zijn. Het was zeer gebruikelijk om oudere stenen, zeker de tufsteen, weer zo mogelijk te hergebruiken. De aanvoer uit Duitsland was bijzonder duur en men was in die tijd erg gesteld op de vrolijke uitstraling van het wit en rood. 

De tufsteenblokken kunnen dus al in een iets eerdere tijd deel hebben uitgemaakt van de kapel, die op dezelfde plek stond, of afkomstig van het bouwmateriaal van de afgebroken kerk van verderop.  

 

Schermerhorn: groeven in de portaalomlijsting

 

Oldenzaal: Sint Plechelmuskathedraal

 

Oldenzaal: Plechelmusbasiliek zuidzijde

 

Aken

 Bij de ingang van de Dom van Aken zien we aan de zijkanten ook de vertikale groeven in de hardstenen deuromlijsting.

 

Aken: ingang Dom (foto Marc Robben)

 

Aken: ingang Dom (foto Marc Robben)

 

Aken: ingang Dom (foto Marc Robben)