Ruit vv2

 

 

De ruit in de bovenlichten

 Vanaf 1800 zien we de ruit weer optreden in het publieke domein, maar nu in de bovenlichten. Het motief blijkt zelfs een van de meest populaire te worden, naast dat van de zogenaamde levensboom.

 

Veelvoorkomend ruitmotief eerste kwart 19e eeuw: Staalstraat te Amsterdam

 

Modernere gevel met toch weer het ruitmotief te Brielle

 

Preekstoel met Ingrune-tekens in Engeland

 

Kreta

In de Minoïsche tijd (2000-1300 BC) was Kreta al een smeltkroes van culturele invloeden van diverse kanten uit het Middellandse Zee-gebied: het Noordelijke vasteland (Griekenland, Italië), Egypte, Mesopotamië, Iran, Voor-Azië, Noord Afrika....  

Veel van de vaarroutes liepen langs het eiland en met het uitwisselen van goederen en personen (slaven!!) droeg men niet alleen de ornamentiek over maar vast ook wel iets van het gedachtengoed, dat er achter stak.

Knappe handwerkslieden gaven er vorm aan een eigen Minoïsche stijl.

 

Bij de Kretenzische symboliek moeten we ons eigenlijk steeds afvragen: is dit inheems origineel of is dit overgenomen van elders.

De musea van het eiland hebben veel bijzondere en soms echt heel leuke kunstvoorwerpen uit die oude Minoïsche tijd. Helaas mocht er nog veel niet worden gefotografeerd om reden van: not yet published. Je zou toch denken: daar werk ik als fotograaf dan even aan mee, maar zo'n museum denkt kennelijk toch anders.

 

Kreta: aardewerk potje uit de Minoische tijd met ruitmotief.

 

Kreta: aardewerk vaatwerk uit Minoische tijd: beschildering met zon- en ruitmotief.

 

Schilderij uit 1838 met bovenlicht van een ruit

In de bovenlichten

Naar mijn waarneming komt in de bovenlichten het ruitmotief zeker zo vaak voor als de levensboom. Het is een zeer populair symbool. Het beperkt zich ook niet tot de bovenlichten, maar we treffen het op muren, deurposten, geveltoppen (= makelaars), stiepels, huisraad, vloeren, heraldische wapens enz.

Vaak wordt de Ruit gecombineerd met het Maalkruis (zie daar) of met de Zon/Krans.

De voorbeelden zullen het wel duidelijk maken.

 

Huizen in de Jordaan bij de Noorderkerk Amsterdam

 

Ruitmotief 2e helft 19e eeuw Singel Amsterdam

Ruit met zonmotief, laat 19e eeuw: Amersfoort

Amsterdam: Prinsengracht: krans geflankeerd door ruiten