Pelikaan

Grave: geschilderde pelikaan boven deur van 19 eeuws pand

 

De Pelikaan

 Aangezien (zie foto hieronder) de beeldhouwer kennelijk nog nooit een pelikaan gezien had, lijkt de snavel nog niet zo erg. Van de pelikaan geloofde men (op basis van de beschrijving in de Physiologus), dat de vogel zijn jongen voedt door zijn eigen borst open te pikken zodat ze zijn bloed konden drinken.(Zie ook de Feniks.)

De Pelikaan werd daardoor in de Oudheid door de kerkvaders al gezien als een Christussymbool.

 

Haarlem: Hier een pelikaan. Lijkt het maar zo of komt er een slang uit het nest gekropen?

 

Haarlem had al sinds 1502 een beroemde Rederijkerskamer: Trou moet blijcken. Zij voerden de pelikaan in hun blazoen. Daarom noemde men de leden destijds ook de pellicanisten. Een rederijkerskamer was een vereniging waar men deed aan poëzie en toneel. Elke stad had er wel een of meer van deze clubs.

 In 1606 had Haarlem er zelfs drie. Het is mogelijk dat deze gevelsteen (zie foto hierboven) verband houdt met de rederijkerskamer. Overigens bestaat deze oude rederijkerskamer nog steeds. Toch blijft die adder in het nest mij intrigeren. 

 

Amsterdam

 Ook de Amsterdamse Portugese Joden kozen boven hun toegangspoort tot de Portugese synagoge voor het beeld van de pelikaan, die de jongen voedt met bloed uit eigen borst. Geen Christussymbool, maar mogelijk (???) een Messias-symbool.

 

Amsterdam: toegangspoort Portugese synagoge

 

De pelikaan met haar jongen in close up