Karbonkel

 

Angers: wapen van ridderorde

 

Ridderorde

 In het Franse stadje Angers bevindt zich het oude huis van de 'Ordre du Croissant': oftewel de orde van de ridders van de wassende maan.

Beneden bij de deur bevindt zich een wapenschild met de lijfspreuk van de ridders: 'los en croissant': (les louanges vont croissant), met daarboven het motief van de stralende karbonkel. 

De orde werd in 1448 opgericht door koning René (de Goede) om de verdediging van de stad te verzekeren. Toen de Provence opging in Frankrijk werd de orde al snel vergeten.

 

Edelsteen

 Maar de karbonkel of carbonculus staat ook bekend als een roodglanzende edelsteen van het type robijn of smaragd. Mogelijk is er een connectie tussen het stralende juweel en de stralen van het rad. 

 

Carbunculus: robijnachtige rode edelsteen, een varieteit van almadien (=granaat) .

 

Heraldiek

 De karbonkel is de naam die wel wordt gebruikt voor een achtarmig kruis, waarbij de acht roeden vaak eindigen in een franse lelie. Soms zijn er meer dan acht spaken aanwezig.

Als symbool komt het wel voor in de heraldiek en het is vermoedelijk al wel veel ouder en al van ouds in gebruik als een volksbanteken. 

De karbonkel is een zonnesymbool en plaatsen als het hertogdom Kleef, de abdij van Berne en de stad Grimbergen hebben het in hun wapenschild.

 

Wapen hertogdom Kleef (links) en de stad Kleef (rechts)

 

Bij dit wapen van het hertogdom Kleef zien we dat de roeden eveneens eindigen in Franse lelies, maar soms zijn er ook afbeeldingen van de karbonkel met bolvormige knoppen aan de roeden.

Rechts is overigens het wapen van de stad Kleef te zien met 3 klaverblaadjes.

 

Amsterdamse snijramen

En dan de Amsterdamse bovenlichten. In hoeverre is er nog een verband met het carbunculus-symbool? Het lijkt vergezocht, maar je weet het soms niet.

Onderstaande bovenlichten bevinden zich aan de Keizersgracht te Amsterdam. En er zijn er daar en in de aanpalende grachten heel veel bovenlichten met pijlen.  soms ook wel met 8 pijlen en soms stralen ze naar buiten, soms naar binnen.  

 

Snijramen aan de Keizersgracht, A'dam

 

Maar we moeten ook de IJslandse AEgishjalmr niet vergeten. Zie de pagina in deze site over speren en pijlen.

 

De AEgishjálmr

 De AEgishjalmr is een van de meest mysterieuze en machtige tekens in de Noordse mythologie: De helm van de afschrikking. We komen het teken tegen in de Noordse Viking-cultuur.

Acht armen met elhaz-runen op het eind verdedigen het centrale midden naar alle kanten.

Snijraam a d Keizerskracht A'dam