Doodssymboliek

 

Gouda: begraafplaats Pr. Hendrikstraat: voorzijde aula

 

Memento Mori (gedenk de gestorvenen)

 De foto's van dit bovenlicht kreeg ik toegestuurd door Angelika Lukas. We proberen nu de ouderdom te achterhalen. 

In dit 19-eeuwse bovenlicht, op de oude begraafplaats a.d. Prins Hendrikstraat te Gouda zien we gekruiste zeisen (de overbiddelijkheid van de dood) en symmetrisch geplaatste omlaaggerichte toortsen. De omgekeerde (brandende) fakkel was al voor de oudheid symbool van het gedoofde leven en attribuut van de dood. Een brandende fakkel verwijst naar (hernieuwd) leven (wederopstanding). 

Het vervliegen van de tijd wordt uitgebeeld door de vleugels die het tijdglas (zandloper) flankeren. Als symbool van de dood komt de zandloper voor het eerst voor in de late middeleeuwen.

Een duivenvleugel staat voor de dag en een vleermuisvleugel voor de nacht. Ze kunnen ook verwijzen naar het vervliegen van het leven bij goed en kwaad. 

Tevens is er een ouroboros ( de slang die zichzelf in de staart bijt) te zien voor de zandloper. 

Leven en dood worden verder nog weergegeven door een dode en een levende tak. 

De korenaren (of palmetten?) langs de rand hebben meer een ornamentele waarde, maar zouden nog kunnen verwijzen naar het vruchtdragende leven. 

Opzij van het bovenlicht zien we aan weerszijden in de deuromlijsting "doodshoofden met gekruiste knekels". 

 

Gouda: oude begraafplaats: bovenlicht a.s. achterzijde

 

Gouda: de oude begraafplaats: voorzijde gebouw

 

Op de palen van het toegangshek vervliegt de tijd met vogelvleugels.

Zie foto hieronder

 

Gouda: toegangshek oude begraafplaats

 

Grafsteen t.b.v. lid v.d. Greyfriars te Edinburgh

 

Harich (Frl): Ouroboros op kerkhofhek

 

En dan is er nog de vlinder. Ook die past er ook qua symboliek bij.

Daarbij speelt vooral van ouds een rol: het wonderlijke verschijnsel dat uit een pop een vlinder ontstaat. Hoe de ene levenstoestand kan overgaan in een andere.De dood als een soort 2e geboorte naar een andere levensvorm in het hiernamaals. De vlinder symboliseert daarmee onsterfelijkheid terwijl het gelijktijdig ook symbool staat voor de kortstondigheid van het aardse leven. 

 

Barok spel met knekels

Aan de Oostkerk te Middelburg hangen een paar festoenen die zijn samengesteld uit knekels. Men was er vroeger veel meer mee vertrouwd dan wij heden ten dage. Hier gewoon dus voor de sier.

 

Middelburg: Oostkerk: knekelfestoen