Afweerkruisen op boerderijen

 

 

Een gewoonte die vanuit de Middeleeuwen is blijven overleven zijn de  boven de melkkeldervensters geschilderde kruisjes. Met name in Zuid Holland is deze gewoonte blijven bestaan bij katholieke boeren.

 Hieronder voorbeelden van deze traditie, die mij o.a. zijn toegestuurd door dhr. Ad Korpel. Voorts ben ik zelf op zoek gegaan. 

 

Hoogmade

Hoogmade: a.d. Boskade: in 2002 gesloopt. Herbouwd te Arnhem  foto: Ad Korpel)

 

Vreemd dat er hier drie kruisen op rij zijn, terwijl er maar 2 boven een kelderraam zitten. Kennelijk is de drang tot het maximale effect, wat driemaal betekent, sterker dan de band met de kelder. 

 

Boerderij a.d. Boskade te Hoogmade, nu in Arnhem: close up (foto: Ad Korpel)

 

Hoogmade: boerderij aan de Kromme Does (foto Ad Korpel)

 

Hoogmade: boerderij aan de Kromme Does (foto: Ad Korpel)

 

Hoogmade: Bospolderweg 4

 

Hoogmade: Bospolderweg 4

 

A.d. Hollandse IJssel

Kaasboerderij a.d. Hollandse IJssel bron: Ad Korpel

 

Zoeterwoude

Veel van de boerderijen zijn de typische oude Zuid-Hollandse krukboerderijen (in de vorm van een deurkruk).

Op 2 plaatsen een boerderij met kruisjes. De ene aan de Zuidbuurtseweg. De andere midden in het dorp. 

 

Zoeterwoude, Zuidbuurtseweg 48

 

Zoeterwoude-dorp

Zoeterwoude-dorp

 

Oud-Ade

Oud-Ade Moppenhoeve

 

Oud-Ade Moppenhoeve

 

Oud-Ade Moppenhoeve

 

Lisse

Veelvuldig overschilderen kan ertoe leiden dat het kruis wegzinkt in de kalvarieberg.

 

Lisse, Loosterweg-noord 6

 

Rotterdam

Ook bij deze woning in Rotterdam in de binnenstad zien we toch de kruisjes in een latei boven de ramen.

 

Rotterdam: woning aan de 's Gravendijkwal (foto Ad Korpel)

 

Woerden

Op de Willemshoeve te Woerden komen we ook een kruisteken tegen boven het raampje van de melkkelder.

 

Willemshoeve Woerden

Je ziet het links net uitsteken boven de heg.

 

Willemshoeve Woerden

 

Schipluiden

Boerderij de Abbestee

Tramkade 30, Schipluiden

 

Tramkade 30, Schipluiden

 

Schipluiden Tramkade 25a: hoeve Bouwlust

 In dit 17e eeuwse boerderijtje treffen we de kruisen ook boven de melkkeldervensters aan. In de zijgevel zijn ze ook boven nieuwere luiken nog aangebracht. Naar het schijnt ging dit gebruik nog door tot eind 19e eeuw. Het metselteken rechtsboven is een kwaadwerende toverknoop.

 

Schipluiden,Tramweg 25a