Metseltekens Zuid-Holland 1.4-7

 

Bergambacht, Stolwijk en Maassluis

 

De stoere toren van Bergambacht is van verre overal te zien in de Krimpenerwaard.

Ik was er al twee keer wezen kijken naar metseltekens (op aanwijzing dat er iets kon zijn), maar ik zag niks. Nu voor de 3e keer terug, wetend dat er echt tekens moesten zijn, begon ik ze te zien. Op de noordzijde van de kerk zitten ze.

Maar eerst een paar plaatjes van de toren en de kerk. En een uitweiding over het houten aanbouwsel (dankzij info dhr. C. Cornet).

 

Bergambacht: Laurentiuskerk

 

Heel bijzonder is hier de houten uitbouw. Dit zgn. zwaluwnest is gemaakt om, via de galerij van de kerk, op de eerste verdieping van de toren te komen.

 

Bergambacht: zwaluwnest

 

Deze toren is gebouwd als uitkijk- en uitwijktoren.

De uitkijk is om op oorlogsnaderingen te letten. Mocht de vijand toch te dicht naderen, dan kon (een deel van) de bevolking in de toren uitwijken. Door het Gotische stenen gewelf in het portaal konden de mensen niet zomaar uitgerookt worden. Door het zwaluwnest kon de eerste verdieping goed verdedigd worden.

Het oorspronkelijke Gotische gewelf is bij een brand ingestort en toen vervangen door een houten zolder. De doorgangen van het zwaluwnest zijn bij een restauratie in 1972-1974 ontdekt en toen is dit zwaluwnest in ere hersteld.

 

Bergambacht: noordzijde schip, waar de metseltekens zitten

 

Voor meer informatie over deze kerk leze men het boek: De Laurentiuskerk van Bergambacht, geschreven door D. Blanken.

De kerk zelf is al 14e eeuws en mogelijk zijn ook de metseltekens al van voor 1400 dus.

Het 15de-eeuwse koor stortte in bij een storm in 1674 en werd niet herbouwd. De 15de-eeuwse zuidkapel heeft men begin 17de eeuw westwaarts verlengd. Kort na 1512 verrees de uitzonderlijk forse toren voorzien van speklagen en haakse steunberen (met pinakels). De eerste zolder diende als cachot. De vroeg-16de-eeuwse noordkapel werd in 1616 vergroot tot grafkapel voor de ambachtsheer. In 1860 kwam tegen het schip aan de zijde van het verdwenen koor een consistorie.

Bij het herstel na een kerkbrand in 1891 konden de muren worden gehandhaafd en kreeg de toren een neogotische bekroning. Die spits is vervangen door een reconstructie van de situatie van vóór 1891 tijdens de torenrestauratie van 1960-'65. De kerk is vervolgens gerestaureerd in 1972-'74.

 

Bergambacht: noordzijde

Het is niet eenvoudig om de metseltekens te ontdekken op deze muur.

Maar onmiskenbaar als je ze eenmaal ziet.

  

Bergambacht: links hart en maalkruis, rechts hart en ruit en ??

 

Bergambacht: noordzijde: een maalkruis aan weerszijden van de steunbeer

 

Bergambacht: hart, maalkruis, hart

 

Bergambacht: hart en maalkruis

 

Stolwijk: De Sint Lambertuskerk

Midden in de Krimpenerwaard ligt Stolwijk, een dorp dat zijn naam heeft gegeven aan lekkere boerengatenkaas.

 

Stolwijk: de St. Lambertuskerk

 

Stolwijk: de St. Lambertuskerk

 

Stolwijk: de St. Lambertuskerk

 

Stolwijk: de St. Lambertuskerk

 

Maassluis: Renaissancepandjes

Dit zijn vroeg-17e eeuwse pandjes in het centrum van Maassluis. We zien hier siermetselpatronen in een rood/geel tegenstelling.

Ook al lijken ze wat buiten de kerkelijke tekens te vallen, dan kan het toch van belang zijn (net als bij boerderijen) om de ornamentele uitingsvormen van de metselaars in de tijd na de reformatie te volgen.

 

Maassluis: Renaissancepandjes bij de sluis