Metseltekens Noord-Holland 1.5-5

 

Venhuizen, Sint Maartensbrug

 

Venhuizen: Emerentia-kerk

 

Venhuizen: St Emerantiakerk

 

St Emerantie in Metropolitan Museum of Art

De kerk van Venhuizen (NH) is gewijd aan de heilige Emerentia. De heilige draagt de stenen, als teken van de dood die ze moest ondergaan.

De bouwgeschiedenis van het schip loopt van laatste kwart 15e eeuw tot eerste kwart 16e eeuw. 

Aanvankelijk liep het schip verder door in westwaartse richting en was er een inpandige toren. In 1875 is het schip ingekort en is de huidige toren en voorzijde gebouwd. De laatste grote restauratie vond plaats van 1962 tot 1978.

 

Venhuizen: maalkruis aan noordelijk dwarsschip

 

Op de foto hierboven in een eindje onder het duidelijk kruisvormige muuranker in het metselwerk een maalkruisteken te zien, dat nog voor de helft de zwarte kleur heeft behouden.

Op de foto hieronder kun je zien dat de kopse stenen, die het kruis vormen, wel degelijk in kruisvorm zijn gelegd. Er valt niet willekeurig elders in het muurvlak zo'n kruis aan te wijzen.

 

Venhuizen: maalkruis aan noordelijk dwarsschip

 

Maar de kerk heeft nog een verrassing.

Aan de achterzijde van het zuidelijke dwarsschip bevinden zich vaag zichtbaar ook nog een tweetal tekens. Links zien we weer een maalkruis en rechts een teken dat bestaat uit 2 aaneengeschakelde ruiten. Je kunt er een liggend cijfer acht in zien. Een eeuwigheidsteken.

Beide tekens tezamen zou je met enige goed wil (en (nog) niet wetenschappelijk onderbouwd) kunnen lezen als: laat het onheil voor altijd van deze plaats wegblijven.

 

Venhuizen: maalkruis en 'krakeling' aan oostelijke kant van het zuidelijke dwarsschip

 

Als je kijkt aan welke Emerentia de kerk van Venhuizen gewijd werd,

zijn er 3 kandidaten: De naam Emerentia werd ooit nog gegeven aan de grootmoeder van Maria, dus de moeder van Anna. 

Dan is er een Emerentia of Emerentiana die in ca. 304 als 13 jarige gestenigd werd door christenvervolgers, omdat ze op het graf bad van haar stiefzusje. Haar relieken worden in Rome bewaard. 

De 3e Emerentia was één van de 11000 maagden uit het gevolg van de heilige Ursula. Aangezien Ursula weigerde om de vrouw te worden van Attila de Hun, bracht hij alle maagden van haar gevolg om. Toen ze toen nog weigerde schoot hij ook haar met een pijl dood. 

Uit een houten beeldje dat bewaard is in de kerk, tezamen met 3 evangelistenbeeldjes, blijkt dat het Emerentiana is, het meisje dat in ca. 304 om haar geloof werd gestenigd. Ze is in het beeld herkenbaar omdat ze de stenen van haar marteling bij zich draagt. 

 

Sint Maartensbrug

 Aan de noordgevel, in de steeg met het buurhuis, bevinden zich metseltekens. Deels ornament, deels teken (2 harten, sterk beschadigd).

 

Sint Maartensbrug: Grote Sloot 201

 

Sint Maartensbrug: Grote Sloot 201

 

Sint Maartensbrug: Grote Sloot 201

 

Sint Maartensbrug: Grote Sloot 201

Op de foto hieronder zien we in wat voor erbarmelijke situatie de onderste tekens zich bevinden.

Hopelijk kunnen ze nu nog (kundig) gered worden nu we zien hoe ze hersteld kunnen worden. Voor zo ver ik het kan zien zijn beide onderste tekens identiek (geweest).

 

Sint Maartensbrug: Grote Sloot 201