Metseltekens Gelderland 1.11-7

 

's Heerenberg, Wijchen, Bennekom en Doesburg

 

's Heerenberg: Huis Bergh

 Huis Bergh is een oud kasteel uit de middeleeuwen. De bouwgeschiedenis van het kasteel gaat terug tot het jaar 1250. Delen van het huis dateren uit de 14e, 15e en 17e eeuw. In de beginfase van de Tachtigjarige Oorlog had Huis Bergh veel te lijden van oorlogsgeweld. In 1735 brandde het geheel uit.  

In 1939 werd een groot deel van het huis voor de tweede keer door brand verwoest. Dankzij de hulp van de plaatselijke bevolking kon veel van de inventaris worden gered. Nog in hetzelfde jaar begon de wederopbouw die reeds in de herfst van 1941 kon worden voltooid.

Naast de ingang treffen we een maalkruis en twee ruit-tekens. 

 

s Heerenberg:"Huis Bergh: foto Desi Goudman

 

s Heerenberg:"Huis Bergh: foto Desi Goudman

 

Kasteel Hernen (nabij Wijchen)

De eerste vermelding van de ‘heren van Hernen’ dateert uit 1247. Een eeuw later was de heerlijkheid in bezit van het geslacht Van Driel en van 1406 tot 1646 van de familie Van Wijhe. Daarna kwam het door vererving in eigendom van diverse Zuid-Nederlandse families. 

In 1940 werd het kasteel Hernen met de omringende tuin aan Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen geschonken, die dat jaar ook is opgericht. Het kasteel is tussen 1942-1957 grondig gerestaureerd. In de tijd daarna werden ook het Hernense Bos en het terrein achter het kasteel, eigendom van de stichting. (info van site GLK.nl)

 

Kasteel Hernen

 

Kasteel Hernen: binnenplaats met Hagalteken

 

Kasteel Hernen:  binnenplaats met Hagalteken

 

Kasteel Wijchen

Kasteel Wijchen

 

Naast de hoofdingang van het slot treffen we aan de linker kant een metselteken in blauwe steen aan. Het is vermoedelijk een latijns kruis geplaatst op de ruit. Maar het teken heeft wel duideelijk onder verbouwingen eniszins te lijden gehad, maar is, o wonder, toch grotendeels bewaard.

Naast het latijns kruis kende men ook het T-kruis (zonder vertikale balk boven de horizontale). Mogelijk dat men om die reden er geen probleem in zag om het kruis naar boven toe af te kappen.

 

Kasteel Wijchen

 

En vlak boven het water van de gracht zien we een ruit-teken, tussen 2 kelderraampjes in. Bijzonder is wel dat dit teken in een andere (rozige) steenkleur is gemaakt. En dus mogelijk ook uit een iets andere bouwfase stamt.

 

Kasteel Wijchen: ruit-teken op oostelijke zijmuur

 

En dan nog even een plaatje van het kasteel als toegift, omringt door de slotgracht. Een juweeltje om te zien.

 

Kasteel Wijchen: achteraanzicht

 

Bennekom: oude kerk

 Het metselteken (een ruit) zit links op de westelijke voorgevel. De oude kerk in het centrum van Bennekom heeft een lange geschiedenis.

Men ging er aanvankelijk van uit dat de Oude kerk of Alexanderkerk uit het midden van de veertiende eeuw dateerde, maar recent onderzoek wijst er (door de vondst van tufstenen fundamenten) op dat het eerste gebouw waarschijnlijk al uit de twaalfde eeuw dateert.

Omstreeks 1290 kreeg deze kapel parochiale zelfstandigheid (bron wikipedia).

 

Bennekom: oude kerk

 

De ruit, mogelijk dus een vruchtbaarheidsteken, lijkt hier ook aan de bovenzijde verminkt.

Er heeft vermoedelijk nog een wijdinskruisje bovenop gezeten. Maar hier missen precies 2 kopse stenen vanwege aanbrengen van een lijst in afwijkende steensoort. 

 

Bennekom: oude kerk

 

Doesburg

 We zien hier koor en sacristie van de Martinikerk in Doesburg. Een stad, gelegen in het zuid-oosten van Gelderland.

Rechts boven in zien we een maalkruis.

Links beneden een odal-rune op de kop gezet (metselaarsgrapje?) + nog een onduidelijk teken (mogelijk een eeuwigheidsteken) wat door een steunbeer gedeeltelijk aan het oog is onttrokken.

 

Doesburg: achterzijde van de Martinikerk 

 

Doesburg: achterzijde van de Martinikerk: detail van bovenst. foto (fotoJ.Ott)

 

Doesburg: achterzijde van de Martinikerk (fotoJ.Ott)

 

Doesburg: achterzijde van de Martinikerk (fotoJ.Ott)