Bovenlichten in soorten 8

 

 

Burgum (Frl)

We treffen in deze Friese plaats, die vroeger Bergum heette, een opmerkelijk fraaie boerderij aan uit de tijd van de Rococo. Het bovenlicht is nog origineel uit die tijd.

Kenmerkend zijn de asymmetrische kuifjes in het midden van het raam. De smalle acanthuisbladeren zijn al nauwelijks meer als blad te herkennen.

 

Rococo-bovenlicht van 'De Pleats'

 

Voordeur met bovenlicht van 'De Pleats'

Tegenover de oude dorpskerk ( de Kruiskerk) ligt een boerderij, die werd gebouwd in 1773 door Haye Tjalling Haisma.

Zijn zoon, Tjalling Hayes Haisma (1769-1821) was tijdens de napoleontische tijd één van de vier “maires” (schouten) van de gemeente Tietsjerksteradeel. Ook zat hij na die tijd in het zogenaamde grietenijbestuur, dat weer in ere was hersteld. Tegenwoordig is De Pleats een partycentrum met een gerenommeerd restaurant en cateringbedrijf.

 

Voorgevel van 'Huize de Pleats'

 

Den Haag

Aan het Plein te Den Haag staat het Logement van Amsterdam,gebouwd in 1737. Het was een logement voor afgevaardigden van de stad Amsterdam, als zij in Den Haag moesten vergaderen. Het is in barokke stijl opgetrokken met een opvallende middenrisaliet.

 

Den Haag: Het logement van Amsterdam

 

Het bovenlicht zou best wel origineel uit de Baroktijd kunnen stammen, maar er is een grote kans dat het van veel later datum is en opnieuw in oudere stijl gesneden is.

 

Den Haag: Het logement van Amsterdam

 

Den Haag: Het logement van Amsterdam

 

Het wapen van Amsterdam wordt bekroond met de keizerskroon van keizer Maximiliaan van Oostenrijk.

Het wapen van Amsterdam

 

Jaartalsteen in de gevel: 1740

 

In 1814 zijn Wilhelmina van Pruisen en haar dochter Louise er komen wonen. In 1839 werd het de woning van de latere koning Willem III met zijn echtgenote Sophie van Württemberg. hun beide oudste kinderen, Willem en Maurits werden er geboren.
In 1912 werd het in gebruik genomen door het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat bleef er gehuisvest tot 1985. Daarna kwam het in gebruik bij de 2e Kamer.

 

Sybrandabuorren en Scherpenzeel

Hier zien we een woning van een huisarts in Friesland, in de omgeving van Sneek in het dorp Sybrandabuorren (Sybrandaburen). Het grote bovenlicht lijkt van gietijzer.

Het stamt uit de 2e helft 19e eeuw.

 

Sybrandaburen

 

 Sybrandabuorren (Sybrandaburen)

 

Scherpenzeel

Dokterswoning Scherpenzeel

 

Scherpenzeel

Maar het is leuk om dit te vergelijken met het bovenlicht van een dokterswoning in Scherpenzeel (in Zuid-Friesland omgeving van Lemmer). Ze zijn beide heel verschillend maar komen ook weer overeen in hun grootte en uitstraling. Dit bovenlicht is met redelijke zekerheid te dateren in 1860, toen het huis gebouwd werd.

We zien hier dat friese notabelen hun huis lieten verfraaien met een ornament, dat heel wat groter en luxer uitgevoerd is dan de gewone levensboom.

 

Dokterswoning Scherpenzeel

 

Purmerend

Purmerend: Bierkade 11

 

Purmerend

 Dit bovenlicht wordt geacht uit de Rococo-periode te stammen. Dus uit de tijd van Lod XV. Ergens tussen 1750 en 1770. Deze stijlperiode heeft precies 1 generatie geduurd.

De acanthuskrullen zijn gerekter en verfijnder. Er zit dikwijls ( hier ook in het snijwerk van de omlijsting) een lichte symmetrie in het snijraam.

Echter, mij lijkt dit een smeedijzeren raam. Als ik weer in de buurt kom zal ik het eens bevoelen. Dat neemt niet weg dat het wel de ouderdom kan hebben.

Bent u er eerder, laat het me weten. De Bierkade was oorspronkelijk een gracht, nu een drukke autoweg en toegang tot de binnenstad.

 

Purmerend: Bierkade 11

 

Purmerend: Bierkade 1