Bovenlichten in soorten 13

 

Amsterdam

 Aan de grachten van Amsterdam treffen we prachtige bovenlichten aan. Fraaie houtgesneden ramen zoals deze op nr 203 aan de Keizersgracht

 

Amsterdam: Keizersgracht 203

 

In dit fraaie raam herkennen we een aantal zaken.

Onderin hangt de guirlande, niet meer strak zoals die in de Lod XVI-stijl maar in vorm meer lijkend op de barokke uit begin 18e eeuw. Maar weer verfijnder dan een barok origineel.

Centraal zien we de krans met de kralen. In het kleiner zilverwerk staat zo'n rand bekend als parelrand. De horizontaal liggende "korenaren", waren in de Empiretijd erg gewild als applieken.

Vertikaal meen ik kleine pijnappels te zien aan de uiteinden.

Blijft over het grootste piece de resistance.

Want wat kunnen we daar van maken?

Zijn het gekruiste degens? Zijn er doppen om de punten geschoven net als bij de kleine pijltjes in het centrum?

Ik hou het op 1e kwart 19e eeuw.

 

Amsterdam: Keizersgracht 203

 

Zaltbommel: het Philipshuis

Zaltbommel: het Philipshuis: Markt 9

 

Het stadje aan de Waal heeft nog een mooie oude binnenstad. Hier zien we een pand met een bijzondere geschiedenis. Het dateert uit het midden van de 19e eeuw.
Ooit eigendom van de familie Philips. Lion Philips woonde er naast de winkel in rook- en snuiftabak, die gevestigd was op Markt 11 (met eenhoorn aan de gevel). 

Lion was via de zus van zijn schoonzuster familie van Karl Marx. Karl was namelijk de zoon van deze zus. Lion heeft Karl steeds geholpen als hij financiële problemen had. Karl kwam ook regelmatig naar Zaltbommel. In de jaren1863-64 schreef hij aan zijn boek Das Kapital.

 Het pand Markt 9 heet het Philipshuis omdat Gerard en Anton  van het gezin Frederik Philips er in 1879 op 21- en 5-jarige leeftijd hun intrek namen.

Het bovenlicht oogt 20e eeuws. En heeft nog vage gestileerde kenmerken over van de Lodewijkstijlen.

Zaltbommel: Markt 9

Zaltbommel: zicht op onevenzijde Markt: nr 9 = 4e pand van rechts

 

Nijmegen

 Een van de weinige bovenlichten van Nijmegen. Aangebracht in het bovenlicht en passend bij de erboven aangebrachte raamomlijsting in Rococo-stijl.

 

Nijmegen: Rococo-object

 

Nijmegen: eenzaam Rococo-object in bovenlicht

Nijmegen: Rococo-risaliet

 

Sappemeer   Apotheek aan de Hoofdweg 136

 Een indrukwekkend pand aan de Hoofdweg te Sappemeer. Het heeft een fraai 19e eeuws snijraam in het bovenlicht en een fraaie deur.

 

Sappemeer: apotheek Hoofdweg 136

 

Sappemeer: apotheek Hoofdweg 136

 

Heusden-Vesting

 Huis wat St Joris genaamd is, heeft een empire-achtige gevel. En het snijraam in het bovenlicht is wel in de stijl van de eerste helft 19e eeuw. De draperieën zijn ogenschijnlijk aan ringen opgehangen. Maar er is grote kans dat ze vrij nieuw zijn.

 

St. Joris te Heusden-Vesting

 

St. Joris te Heusden-Vesting

 

Zwolle

Dit kleurrijke pand in de Zwolse binnenstad stamt uit de 17e eeuw. Een gevelsteen verwijst zelfs naar 1609. Het bovenlicht vertoont echter typisch 19e eeuwse trekken.

Er was vele jaren lang een apotheek in gevestigd. 

De kleurige afwisseling tussen de roodachtige baksteen en de wittige natuursteen, zo kenmerkend voor de Renaissance, geeft het pand een vrolijk uiterlijk. Iets wat men kennelijk destijds al erg op prijs stelde.

 

Zwolle: voormalige apotheek

 

In het 19e eeuwse snijraam treffen we diverse symbolen aan.

Bovenin een strik, die teruggrijpt op de stijl van Lod. XVI. Met de guirlande, die in globale gedrapeerde vorm ook past in die Lod. XVI-stijl, maar die hier bestaat uit bloemen, wat juist weer heel ongebruikelijk was de tijd van Lod. XVI. 

Bloemfestoenen passen in de Lod. XIV stijl, maar hebben dan een andere, veel dikkere contour.   

We zien een krans, waarin het woord Apotheek op het glas is geplakt: symbool van goede kwaliteit. De krans staat op een vijzel met rechts een spiegel waarom heen een slang zich kronkelt, en links een staande toorts, symbool van leven. 

 

De vijzel en de slang (spiegel ook?) zijn apotheekattributen.

De oogachtige krans in het onderste raampje is met zijn kralenprofiel typerend voor het eerste kwart van de 19e eeuw.

 

Zwolle: voormalige apotheek

 

Maar het pand heeft nog iets bijzonders:

 Op de website van Zwolleinbeeld.com kwam ik de melding tegen dat zich boven in de achtergevel van dit pand een nis bevindt met daarin een oud Mariabeeld (moeder met kind). Vermoedelijk met de bedoeling om het huis tegen kwade geesten te beschermen. Het beeld kan heel goed uit de 16e eeuw of begin 17e eeuw stammen.

 

Mariabeeld in achtergevel: foto: www.zwolleinbeeld.nl

 

Mariabeeld in achtergevel: foto: www.zwolleinbeeld.nl