Bovenlichten in soorten 11

 

Woerden

Woerden: voormalige RK pastorie

 

Woerden

 In de bovenlicht-arme binnenstad van Woerden zijn de bovenlichten met enig ornament op 1 hand te tellen. Helaas.

Ooit zal dit anders zijn geweest, maar de middenstand heeft de straten in bezit genomen en de gevels aan eigen smaak aangepast. In een zijstraat (Groenendaal 24) toch nog een huis met snijramen: de voormalige R.K. pastorie. 

 

Woerden: voormalige RK pastorie: Groenendaal 24

 

Woerden: RK pastorie

Het huis is oorspronkelijk gebouwd in 1670. Het werd uitgebreid in de 18e eeuw. De voorgevel is gewijzigd in 1843.

En wat nu erg leuk is, is dat we weer eens houvast hebben, dat dit type roedenspel uit het midden van de 1e helft van de 19e eeuw stamt.

Het bovenlicht met de krans is van hetzelfde type roe als dat van de ramen. Het vormt bij elkaar een zeer fraai geheel. Woerden heeft op dit terrein bitter weinig bewaard, maar dit is toch echt wel weer een bijzondere vorm van snijramen.  

 

De stoeppalen zijn nog bewaard gebleven. Vroeger zag je die in haast alle steden en dorpen voor de gevels van de huizen.

Het was lastig voor mij om het pand in zijn geheel op de foto te krijgen, vanwege de smalle straat. Onderaan nog een foto van enige afstand. 

 

RK Schuilkerk tussen 1670 en 1892; foto:  website RHC

Woerden: zijaanzicht voormalige RK pastorie

 

Hoorn

 Een stad rijk aan bovenlichten en tal van andere fraaie gevelversieringen. In het centrum ligt de Nieuwstraat met op no 20 een pandje met een fraai spiegelmonogram in het bovenlicht.

 

Hoorn, Nieuwstraat 20

 

Een spiegelmonogram is een monogram in schrijf-hoofdletters, herhaald in spiegelschrift door de eerste heen, zodat er een symmetrisch en decoratief beeld ontstaat. Maar de ontcijfering is vaak een puzzel.

 De letters, die ik er uit op meen te kunnen maken zijn een J, een V en een L. Als je de lijn van de krullen volgt, zul je zien dat er een enkele loze krul tussen zit, die geen bijdrage levert aan het vormen van een letter.

 

Hoorn, Nieuwstraat 20

 

Het pand zou stammen uit 1656 zo heb ik ergens op internet gevonden. Het rijksmonumentenregister noemt 1700. Het tympaan en deurkalf zijn zeker Lod. XIV, van voor 1750.

Het smeedijzeren monogram kan ook uit die tijd stammen, aangezien dergelijke spiegelmonogrammen toen juist in de mode waren.

Helaas scheen de zon te fel, zodat we nog geen fraaie foto hebben van het Barokke  tympaan. Er zijn symmetrisch een tweetal vogeltjes in te onderscheiden.

 

Hoorn, Nieuwstraat 20

 

Een sierlijk detail in de vorm van een bloemetje in elk van de hoeken van het raam.

Hoorn: detail Nieuwstraat 20

 

Vlissingen

 Als je misschien denkt dat Vlissingen wel weinig ouds meer zal hebben, omdat het in de oorlog zwaar gebombardeerd is, zal je je toch nog de ogen uitkijken. Ik stond verbaasd over het grote aantal renaissance-trapgeveltjes, wat nog het en der is bewaard in de binnenstad. En wat te denken van zoiets moois als dit rococopand.

 

Vlissingen: Huize Edenburg: Bellamypark 3

 

Wat een prachtig Rococo-pand treffen we hier aan op Bellamypark 3. De originele gesneden versieringen van de totale risaliet passen fraai bij elkaar en bij het bovenlicht. Er is met ongelooflijke precisie naar evenwicht gestreefd en met veel gevoel voor detail. Zo'n gevel tegenkomen is op zich al een cadeautje.

 

Vlissingen-Edenburg

 

Een kroon aanbrengen in het bovenlicht is een vorm van jezelf op de borst kloppen met de houding van: ik ben de beste en ik heb kwaliteit in huis.

 De gevel is van 1771. Dit is al in de nadagen van de Rococo.Nu ik deze fraaie modern aandoende krullen gezien heb, twijfel ik ook niet meer over het bovenlicht in Gouda. Dat kan dus toch ook origineel zijn. Zie bovenlicht van Gouda.

Edenburg zal vast op enigerlei wijze verwijzen naar Edinburgh in Schotland. 

Dergelijke consoles te kunnen ontwerpen en uit steen houwen getuigt van geweldig hoog gekwalificeerd vakmanschap. een diepe buiging is verdiend.

 

Vlissingen-Edenburg-detail console

 

Delft

Het pand aan de Brabantse turfmarkt 97, in gebruik door Randstad, heeft een lijstgevel. De bovenrand, de kroonlijst, van de voorgevel loopt dus horizontaal en wordt door klossen gesteund.  Het pand staat gedateerd met bouwjaar 1831. Het heeft een gave onderpui met kleine roedenverdeling en een gesneden bovenlicht.

Over het bovenlicht heb ik nog geen verdere info, maar die hoop ik nog ooit te krijgen.

 

Delft Brabantse turfmarkt

 

Delft Brabantse turfmarkt

 

Leiden

 Aan de Papengracht op nr 23 bevindt zich een oud pand uit 1e helft 17e eeuw. Er is links nog een poortje bewaard met jaartal 1632, wat aangeeft wanneer het huis gebouwd is. Halverwege de 19e eeuw is de voorgevel nog een keer onder handen genomen en is het bovenlicht geplaatst.

Het is in gietijzer, maar wel in een vorm die uitzonderlijk is, tenminste ik ken geen 2e van dit type. We zien hier een vorm van creatief smeedwerk.

 

Leiden: Papengracht 23

 

Het bovenlicht komt mooi tot zijn recht in dit pand. Ik zou geen kritiek willen hebben op de smid die hier het gietijzer heeft vorm gegeven.

 

Leiden: Papengracht 23

 

Geheel links het poortje van 1832

Amsterdam

 Een nieuw bovenlicht aan een statig grachtenpand aan de Herengracht in de gouden bocht. Gesneden door Maarten Robert, die van Heemstede is verhuisd naar het noorden van de provincie Groningen: naar Rasquert. 

Het snijraam is gesneden in Rococostijl met daarbij als toevoegingen een wapenschild en een hand met zwaard. Op het wapenschild een ridder met vervaarlijke helmbos.

De Rococostijl bevindt zich in de deur, zodat het daar fraai bij aansluit. Kenmerkend voor Rococo (= Lod XV-stijl) is de lichte asymmetrie. En de slankere acanthuskrullen. Plus afwezigheid van rolwerk.

 

Amsterdam Herengracht

 

De detailfoto's hieronder van natuurstenen kuif en deurversiering laten origineel Rococo-werk zien.

Amsterdam Herengracht

 

Let eens hoe verfijnd die blaadjes zijn opgekruld.

 

Amsterdam Herengracht

 

Amsterdam Herengracht

 

Amsterdam Herengracht