Lodewijk XIV vv5

 

Linschoten

 

Dit raam in de hal van het Huis te Linschoten (nabij Woerden) is weer een echte, originele uit de tijd van Lod. XIV. Het kasteel is uit 1637.

De monogrammen leveren de namen op van Johan Hendrick Strick (1687-1759) en Johanna Antonia Bernard (1706-1740), in een stijl die typerend is voor Lod XIV bovenlichten. Helemaal een prachtvondst. (Dank aan oud-collega Mariëtte Harlaar die in Linschoten woont).

Toch staan voor Johan Hendrik Strick in het monogram de letters VHS. Iets anders is er niet van te maken. Niet helemaal logisch dus, maar misschien had hij een andere roepnaam.

 

Huis te Linschoten: Lod .XIV-bovenlicht

 

Linschoten bovenlicht in de hal van het kasteel

 

Linschoten: origineel Lod XIV-bovenlicht

 

Oudewater

 In de oud-katholieke kerk van Oudewater is een communiebank geplaatst in 1708  in de Lod XIV-stijl. Het is van schitterend houtsnijwerk en in een goed geconserveerde staat.Dit jaartal klopt met het feit, dat de panden op de plek aan de Leeuweringerstr, waar de kerk is gebouwd in 1703 en 1705 werden aangekocht.Zoals gebruikelijk in die tijd werd de katholieke en ook de oud-katholieke godsdienst weliswaar gedoogd, maar je mocht vanaf de weg niet kunnen zien dat het om een kerk ging.

 

Oudewater: Oud-katholieke kerk: barok hekwerk.

 

Meer in detail komen hier een paar panelen van deze communiebank.

Er zijn typische communiesymbolen in verwerkt:het Lam Gods (als symbool van de geofferde Christus) en het hemels manna: 'brood' dat de Joden in de woestijn 's ochtends aantroffen,en het brandend hart aan de beide zijkanten.Centraal in het midden de wijnkelk met daarboven de hostie.

 

Oudewater: detail van de communiebank met symbool van het Lam Gods

 

Chronogram

 Het jaartal 1708 op dit hekwerk wordt als chronogram weergegeven. In de latijnse tekst zijn de letters met een getalswaarde groter weergegeven en deze moeten bij elkaar worden opgeteld. In het chronogram hieronder moet 2 x L = C worden opgeteld bij de andere getalwaarden.

 

Oudewater: detail communiebank: symbool van het hemels manna

 

Oudewater: rechter paneel communiebank met brandend hart met 2 pijlen

 

Amsterdam

 Maar ook in het publieke buitengebied is nog wel eens iets verbazingwekkends fraais te ontdekken op het gebied van steenhouwerswerk. 

Aan de Kloveniersburgwal 31, naast het imposante Trippenhuis (nr 29), treffen we boven de deur en de ramen bijzonder uitgebreide uit steen gehouwen ornamentiek aan in barokke Lod. XIV-stijl.

 

Amsterdam: Kloveniersburgwal 31

 

Amsterdam: Kloveniersburgwal 31

 

Amsterdam: Kloveniersburgwal 31

 

Amsterdam: Kloveniersburgwal 31, met het rolwerk tussen het gebladerte

 

Deze ornamenten zijn wel zo gaaf, dat het verbazing wekt dat ze origineel zijn. Toch lijkt dat echt het geval.

Ooit woonde in dit pand, vlak naast het Trippenhuis, de collectioneur mr. Michiel Hinloopen (1619- 1708). Het is goed denkbaar dat hij verantwoordelijk was voor de bijzonder rijke gevelversiering.  

 

Emergo et submergo

 Een stuk komt even boven drijven en verdwijnt daarna weer onder water in de anonimiteit. Zo is het met dit oude bovenlicht, dat bij Christie's geveild wordt voor een prijs van minimaal € 3000. We zien een 18e eeuwse wijnkoopman tussen de wijnvaten met links beneden nog een klein mannetje aan een wijnvat.Laat Barok: ca 1750.

 

Bovenlicht uit 1e kwart 18e eeuw, dat ooit een wijnkopershuis sierde.

 

Op Londense veiling

 Dit vermoedelijk Nederlandse bovenlicht wordt geveild op een Londense veilling.  Het wordt gekarakteriseerd als Barok en getypeerd als 18e eeuws. 

Als ik kijk naar het acanthusloof, het dichte gebladerte, dan denk ik wel aan lod XIV. De krullen links en rechts waarbij de tuiltjes ontspruiten uit rozetten, zie je eerder in Lod XVI en Empire optreden. 

Ik ben nog niet overtuigd dat deze tuiltjes thuishoren in de Baroktijd.Mijn excuus dat ik de foto niet ongeschonden van internet heb kunnen halen. 

 

Bovenlicht volgens veiling 18e eeuws

 

 

Communiebank-panelen

 Nieuwe bestemming gezocht voor: 4 panelen die mogelijk hebben toebehoord aan een communiehek in een katholieke schuilkerk of een hekwerk in een synagoge.Ze werden aangetroffen in de inboedel van een timmerman. Herkomst is onbekend. De vier panelen horen bij elkaar en zijn vervaardigd in het begin van de 18e eeuw: de tijd van Lod. XIV.  Mijn vermoeden gaat uit naar een katholieke schuilkerk, waarbij dit panelen waren van het communiehek.De kans dat ze hebben toebehoord aan het inventaris van een synagoge is ook mogelijk, al geeft een synagoge minder aanleiding tot panelen in een hekwerk. Deze panelen zijn momenteel in particulier bezit. De eigenaar is bereid tot verkoop. Wanneer u serieuze interesse heeft kunt u kontakt opnemen met  webmaster@bovenlichten.net.De afmetingen zijn: hoogte 63 cm; breedte: 120 of 90 cm.

Communiehek-Barok-alle panelen

 

Communiehek-Barok1

 

Communiehek-Barok2: de 12 toonbroden

Communiehek-Barok3: de Ark van het Verbond

 

Communiehek-Barok4

 

 

De middenpanelen hebben voorstellingen uit het Oude Testament: Op het ene paneel zien we de 12 toonbroden die oudtijds in de tabernakel werden bewaard en symbool stonden voor de 12 stammen van Israel die hun voedsel (fysiek en geestelijk) van God mochten verwachten.

 Het andere paneel laat ons de Ark van het Verbond zien. Het deksel is hier getooid met twee engelenhoofden met de aanzet van vleugels. De ark stond in de tabernakel en in de tempel in het heilige der heiligen: het meest heilige plekje van de tempel, waar alleen een priester van de stam van Levi 1 keer per jaar een zoenoffer mocht brengen.

De ark stond voor Gods aanwezigheid op deze aarde.Na de Babylonische ballingschap van het volk Israel is er van de ark geen sprake meer. Er wordt beweerd dat de ark in Ethiopië wordt bewaard en bewaakt.