Empire vv2

 

Dordrecht

 De foto hieronder van het Empire-snijraam uit Dordrecht laat mooi een soort overgang zien tussen de langgerekte acanthus en de lauwertak. Let er eens op hoe fraai hier de draperie in hout is uitgesneden. Je zou denken dat het echt van doek is.

 

Wat Elburg kan, kan Dordrecht ook. Mogelijk later in stijl gemaakt.

 

Harderwijk

 Het Harderwijkse raam (onder) laat een krans zien, gedragen door twee gekruiste veren. De inklemming links en rechts tussen florale kelken is iets wat een enkele keer vaker voorkomt. Boven hangen er voor de krans weer een paar gordijnkwastjes.

Let eens op de bijzondere Rococo-versieringen links en rechts van het deurkalf. Het deurkalf zelf is recht, wat niet past bij de rococostijl en moet dus bij het laten vervaardigen van het empire-snijraam zijn vervangen. 

 

Harderwijk: empire-snijraam in rococo-deuromlijsting

 

Zwolle

 Opvallend bij het Empire-raam uit Zwolle zijn de beide ronde cirkels in de basis, beide voorzien van een maalkruisje.

Verder zien we hier losse acanthusblaadjes netjes symmetrisch gerangschikt rond het centrale element. Aan de bovenzijde wordt de krans met een klein palmet bijeengehouden. De binnenvoering van de krans is overigens een bewonderenswaardig verfijnde parellijst.

 

Zwolle: lauwerkrans met losse acanthusblaadjes

 

Brugge

 Soms moet je even over de grens als de fraaiste voorbeelden bij onze zuiderburen te vinden zijn. Hier is een pand, geheel in Empirestijl, maar het pand zelf lijkt al heel wat ouder (17e eeuw), wat we kunnen zien aan de voluten en het gotisch aandoende metselwerk in de topgevel. 

 

Brugge: oud pand, rond 1800 gerestyled in Empirestijl

 

Zaandijk

 

Lod. XVI of Empire? Een mix?

 

Dit Zaandijkse snijraam (boven) stelt me een beetje voor een raadsel. Wat ik niet verwacht is de ruitfiguur. Deze komt verder op deze manier nog niet in Empire-snijramen voor.

De gecanneleerde pilasters (met ionische capitelen) als deuromlijsting en ook de voorstelling boven het snijraam (lauwertak met de attributen van Neptunus en Mercurius) passen overigens wel goed in de Empire-stijl.  

 

Zaandijk: neo-Empire

 

Dit andere Zaandijkse raam is misschien een nog grotere puzzel: De lust om hout te snijden is in de Zaanstreek zo groot dat men de oude thema's oppakt en er een mooi allegaartje van bakt.

 

Wat er boven de Lod XVI-krans precies als bekroning is bedoeld, is niet goed te zien: het lijkt een krans van druiven en andere vruchten.

 

In het groene veld boven het bovenlicht zien we diverse attributen: De linten aan de onderste staven (welk werktuig is dat?) monden uit in een hoorn (hoorn des overvloeds?). De volgende staven links en rechts zijn: een toorts en de Jacobsstaf. De bovenste staven zijn de Mercuriusstaf en de Neptunusstaf.

 

Edam: nog een neo-Empire venster hier om een tekst te typen.

 

Edam

 We blijven in de buurt. Edam is niet zo ver van de Zaanstreek. Een prachtig gesneden raam, gebaseerd op Empire-thema's. In de krans met parellijst de god Mercurius met zijn staf en gevleugelde voeten. De bekende attributen Mercuriusstaf en Neptunusdrietand schragen de krans. De krans staat op een soort voetstuk, wat ook refereert aan de oudheid. De Lod XVI-festoen is met gekruiste banden bestrikt. Dit zien we vaker en is een thema dat nog wel aan bod zal komen. Het klopt allemaal aardig en toch zegt mijn gevoel dat dit raam van ver na 1815 is.

 

Zierikzee 

 

Zierikzee: gouden Empire-snijraam in rococo-omgeving

 

De krans hangt bij dit vergulde Zierikzeese snijraam aan de bekende strik. Over de krans ligt een dunne festoen. Onder de krans zien we twee gekruiste gouden acanthusbladeren (palmtakken?), die al haast in struisvogelveren lijken over te gaan.  

Het deurkalf past qua vorm meer bij de rococostijl al is het middenpalmet van het deurkalf in de trant van Lod. XVI.